விநாயகர் இந்து மதத்தில் தடைகளை அகற்றும் முதற்கடவுளாகவும், அறிவு, தெளிவு மற்றும் நல்வாழ்வின் வடிவமாகவும் போற்றப்படுகிறார்.
எந்த நல்ல காரியத்தையும் தொடங்கும் முன் விநாயகரை வழிபட வேண்டும் என்ற மரபு, அவர் மனித வாழ்வில் ஏற்படும் இடையூறுகளை நீக்கி, சரியான பாதையை காட்டுவார் என்ற நம்பிக்கையின் அடிப்படையில் உருவானது.
சங்கட ஹர சதுர்த்தி என்பது விநாயகரை முழுமையாக வழிபட மிகவும் உகந்த நாளாகக் கருதப்படுகிறது. “சங்கடம்” என்பது துன்பம், கவலை, தடைகள் என்று பொருள்படும். “ஹர” என்பது அவற்றை அகற்றுபவர் என்று அர்த்தம். ஆகவே சங்கட ஹர சதுர்த்தி என்றால், மனித வாழ்வில் ஏற்படும் துன்பங்களை அகற்றும் நாள் என்பதாகும். இந்த விரதம் ஒவ்வொரு மாதமும் அமாவாசைக்கு பிறகு வரும் சதுர்த்தி திதியில் கடைப்பிடிக்கப்படுகிறது.
இந்த நாள் விநாயகருக்கு உகந்ததாக மாறியதற்குப் பின்னால் புராணக் காரணங்கள் உள்ளன. ஒரு காலத்தில் தேவர்கள் பல பிரச்சினைகளால் துன்புற்றபோது, சிவபெருமானை அணுகினர்.
அப்போது சிவபெருமான், “சதுர்த்தி தினத்தில் என் புதல்வன் விநாயகரை வழிபட்டால், உங்கள் சங்கடங்கள் நீங்கும்” என்று கூறினார். அதன்படி தேவர்கள் விநாயகரை வழிபட்டு தங்கள் துன்பங்களில் இருந்து விடுபட்டனர். இதன் காரணமாகவே இந்த நாள் “சங்கட ஹர சதுர்த்தி” என அழைக்கப்படத் தொடங்கியது.
மற்றொரு புராணக் கதையில், சந்திரன் விநாயகரை கேலி செய்ததால் சாபம் பெற்றதாகவும், பின்னர் அந்த சாபத்திலிருந்து விடுபட விநாயகரை வழிபட்டதாகவும் கூறப்படுகிறது.
அந்த வழிபாடு சதுர்த்தி தினத்தில் நடைபெற்றதால், இந்த நாள் விநாயகருக்கு மிகவும் சிறப்பு பெற்ற நாளாக மாறியது. இதன் அடிப்படையில்தான் சங்கட ஹர சதுர்த்தி அன்று சந்திரனை காணக் கூடாது என்ற நம்பிக்கையும் உருவானது.
சங்கட ஹர சதுர்த்தி விரதம் ஆரம்ப காலத்தில் குடும்ப நலன், மன அமைதி மற்றும் வம்ச விருத்திக்காக ஆண்களும் பெண்களும் சமமாக கடைப்பிடிக்க வேண்டியதாக இருந்தது. பின்னர் சில பகுதிகளில் இது ஆண்களுடன் அதிகமாக தொடர்புபடுத்தப்பட்டது. உண்மையில், இந்த விரதம் அனைவருக்கும் பொதுவானதாகவே கருதப்படுகிறது.
ஒவ்வொரு மாத சங்கட ஹர சதுர்த்திக்கும் விநாயகரின் தனித்த வடிவம் மற்றும் பெயர் உள்ளது. ஒவ்வொரு மாதமும் அவர் வேறுபட்ட சக்தி வடிவத்தில் அருள் புரிவார் என்று நம்பப்படுகிறது. இதனால் மாதந்தோறும் செய்யப்படும் இந்த விரதம் ஆன்மிக ரீதியாக தனித்த முக்கியத்துவம் பெறுகிறது.
இந்த நாளில் இரவு நேரத்தில் பூஜை செய்வது முக்கியம் எனக் கருதப்படுகிறது. காரணம், விநாயகர் மன அமைதி மற்றும் தியானத்தின் தெய்வமாகவும் பார்க்கப்படுகிறார்.
சந்திரோதயத்திற்குப் பிறகு விநாயகரை வழிபட்டு விரதத்தை முடிப்பது வழக்கமாக உள்ளது. பழங்காலத்தில் இந்த நாளில் எளிய உணவுகள் மட்டுமே நைவேத்யமாக படைக்கப்பட்டன. இது உடல் மற்றும் மன தூய்மையை பாதுகாக்கும் ஒரு முறையாகவும் கருதப்பட்டது.
சித்த மருத்துவமும் பழைய ஆன்மிக மரபுகளும், சங்கட ஹர சதுர்த்தி விரதம் மன அழுத்தத்தை குறைத்து, மனதை அமைதிப்படுத்தும் என குறிப்பிடுகின்றன.
விநாயகர் மந்திரங்களை உச்சரிப்பது பயம், குழப்பம் போன்ற உணர்வுகளை குறைத்து, மன உறுதியை அதிகரிக்கும் ஒரு உளவியல் பயிற்சியாகவும் செயல்பட்டதாக பார்க்கப்படுகிறது.
இவ்வாறு, விநாயகர் வழிபாடும் சங்கட ஹர சதுர்த்தி விரதமும் வெறும் மதச்சடங்கு மட்டுமல்ல; மனிதனின் துன்பங்களை அகற்றி, மனதை நிலைப்படுத்தி, வாழ்க்கையை ஒழுங்குபடுத்தும் ஒரு ஆழமான ஆன்மிக மரபாக உருவெடுத்துள்ளது.
