1919 ஆம் ஆண்டு இந்தியாவில் ரோல் சட்டம் கடுமையாக பறிமாறப்பட்டது. இந்தச் சட்டத்தின் படி மக்கள் எந்த நீதிமன்ற அனுமதியுமின்றி கைது செய்யப்படவும், சிறையில் அடைக்கப்படவும் முடிந்தது.
இதற்காக மக்களில் கடுமையான எதிர்ப்பு எழுந்தது. அம்ரித்சர், பஞ்சாப் பகுதியில் மக்கள் அமைதியான ஆர்ப்பாட்டம் மற்றும் பொதுக்கூட்டம் ஒன்றை ஜாலியன் வாலாபாத் தோட்டத்தில் நடத்தினர். பெண்கள், குழந்தைகள் மற்றும் வயதானோர் அனைவரும் இதில் கலந்து கொண்டனர்.
ஜெனரல் ரெஜினால்ட் டயர் தலைமையிலான பிரிட்டிஷ் ராணுவ வீரர்கள் திடீரென மக்கள் மீது துப்பாக்கிச்சூடு நடத்தினர். சுமார் 10 நிமிடங்கள் மட்டுமே நீடித்த இந்த துப்பாக்கிச்சூடு காரணமாக பல பேர் உயிரிழந்தனர்.
மக்கள் ஓட முடியாத வகையில் தோட்டம் சுவர் மற்றும் குறுகிய நுழைவாயில்களால் சூழப்பட்டிருந்ததால் உயிரிழப்பின் எண்ணிக்கை அதிகரித்தது. ஆயிரக்கணக்கானோர் காயமடைந்தனர். சிலர் பழைய கிணற்றில் குதித்து உயிர் தப்பினர், ஆனால் பலர் இடது காயங்களால் விழுந்தனர்.
அரசு மற்றும் பத்திரிகைகள் வழங்கிய கணக்குகள் வேறுபட்டுள்ளன. அதிகாரப்பூர்வக் கணக்கில் 379 பேர் உயிரிழந்ததாக கூறப்பட்டாலும், சில வரலாற்று ஆய்வுகள்படி 1000–1500 பேர் உயிரிழந்தனர்.
இதில் பெண்கள், குழந்தைகள் அதிகமாக இருந்தனர். டயர் தனது ஆவணங்களில், தன் நடவடிக்கையை “நேரடி கட்டளை” என குறிப்பிடியுள்ளார், இதனால் இது திட்டமிட்ட நடவடிக்கை என்பதே வெளிப்படுகிறது.
சம்பவத்தின் போது மக்கள் முற்றிலும் அமைதியாக இருந்தனர். அவர்கள் எந்த வகையான ஆயுதத்தையும் எடுத்துவரவில்லை. தோட்டத்தில் இரண்டு மட்டுமே நுழைவாயில்கள் இருந்ததால் மக்கள் ஒழுங்காக வெளியே ஓட முடியவில்லை.
துப்பாக்கிச்சூடு நடக்கும் நேரத்தில் வெப்பத்துடன் கூடிய சுழல் காற்று தோட்டத்தில் ஏற்பட்டது. தூள் மற்றும் மணல் கண்களில் விழுந்ததால் மக்கள் தப்ப முடியாமல் சிக்கினர். சிலர் ஓட முயற்சித்தாலும் பயம், குழப்பம் காரணமாக திரும்பி விட்டனர், இதனால் உயிரிழந்தனர்.
சிறிய குழந்தைகள், 5 வயதுக்கு கீழ் பிள்ளைகள் மற்றும் கல்லூரி மாணவர்கள் கூட பாதிக்கப்பட்டனர். ஆயிரக்கணக்கானோர் காயமடைந்தனர், மேலும் சிலர் மனோவியாதி, அதிர்ச்சி, பயம் காரணமாக நரம்பியல் பாதிப்புகளை அனுபவித்தனர்.
ஜெனரல் டயர் தனது சொந்த நாட்டில் இதை “சுற்றியுள்ள பிரச்சினையை கட்டுப்படுத்த நடவடிக்கை” என புகழ் பெற்றிருந்தார். பிரிட்டிஷ் ஆவணங்களில் இதன் தொடர்பில் திட்டமிடப்பட்ட நடவடிக்கை வெளிப்படுகிறது, ஆனால் பொதுமக்களுக்கு இதை “தடையற்ற துப்பாக்கிச்சூடு” எனக் காட்டினர்.
இந்த சம்பவம் இந்தியர்களுக்கு பெரும் அதிர்ச்சியாக இருந்தது. மகாத்மா காந்தி இதை “ரத்தக் கொலை” எனக் குறிப்பிட்டார். இது இந்திய விடுதலை இயக்கத்தில் ஒரு மாறும் தருணமாகவும், அமைதியான கூட்டமும், ஒழுக்கமான போராட்டமும் கூட அநீதிக்கு எதிராக தாக்கப்படக்கூடும் என்பதை உணர்த்தும் சம்பவமாகவும் அமைந்தது.
இது மக்களுக்கு அமைதியான போராட்டம் கூட சக்திவாய்ந்த விளைவுகளை ஏற்படுத்தும் என்பதை கற்றுத்தந்தது. உலக நாடுகள் இதை கவனித்தும் இந்திய விடுதலை இயக்கத்தின் அநீதியை அறிந்து கொண்டன. ஜாலியன் வாலாபாத் சம்பவம் பஞ்சாபில் மட்டுமல்ல, இந்தியாவின் பல பகுதிகளில் மக்கள் ஒன்றிணைந்து போராடத் தொடங்க காரணமானது.
சம்பவத்துக்குப் பிறகு, ரோல் சட்டத்துக்கு எதிராக மக்கள் ஆர்ப்பாட்டங்கள், சத்தியாகிரகப் போராட்டங்கள் மற்றும் பொதுக்கூட்டங்கள் பல இடங்களில் நடைபெற்றன. மக்களுக்கு உரிமைகளை பாதுகாக்கவும், அரசு அநீதியை எதிர்க்கவும் அமைதியான போராட்டத்தின் சக்தி முக்கியமானது என்பதை தெளிவாக உணர்த்திய சம்பவமாக இது உள்ளது. இது ஒற்றுமை, திட்டமிடல் மற்றும் உலகளாவிய விழிப்புணர்வின் முக்கியத்துவத்தையும் எடுத்துக் காட்டியது.
